Na jaren te werken als journalist en hoofdredacteur van Winq besloot Martijn Kamphorst een andere weg in te slaan. Hij verruilde de media voor het onderwijs en stelde een hoopvol boek samen; Optimistisch queer handboek voor hardere tijden.
Tekst: Floor
Foto: Roy Schepers
Je bent nog maar net begonnen in het onderwijs. Hoe bevalt het?
‘Ik voel me als een vis in het water. Ik zit momenteel in een werkervaringstraject, wat betekent dat ik vier dagen per week steeds zelfstandiger voor de klas sta. Vanaf september komt daar een opleiding bij.”
Het is best snel dat je nu al voor de klas staat.
“Ik volgde begin dit jaar een crashcourse primair onderwijs. Daarin kwamen essentiële pedagogische en didactische vaardigheden aan bod, en kon ik ontdekken of ik me op mijn plek voelde voor de klas en of ik het respect van de kinderen had. Was dat ontaard in een totale chaos, dan was dit wellicht niet de juiste route geweest, maar voor mij was het ’t laatste zetje dat ik nodig had. Het voelt soms wel alsof ik net mijn rijbewijs heb gehaald en direct alleen de snelweg op moet. Tegelijkertijd leer ik ontzettend veel."
Waarom besloot je te stoppen bij Winq?
‘Een van mijn missies was om het publiek van het magazine te verbreden. Winq was in het begin vooral gericht op homoseksuele mannen met een bepaald inkomen. Dat publiek blijft belangrijk, maar ik wilde die lezers van het eerste uur laten zien dat hun verhalen in de kern vaak verrassend veel overeenkomsten hebben met de verhalen van bijvoorbeeld lesbische vrouwen, biseksuele mensen of trans jongeren. Dat deden we via het magazine en later ook via de Winq Awards. Tijdens dat evenement ontstaat ieder jaar zo’n heerlijke energie en ontdekte ik hoe fijn en waardevol het is om fysiek samen te komen. In de journalistiek zit er vaak een scherm tussen jou en je publiek. Zodoende raakte ik op het spoor van mijn nieuwe loopbaan.’
Wat trok je specifiek aan in het onderwijs?
‘Ik wilde eerder in de keten een rol spelen. Niet alleen achteraf de pleister plakken op oude pijn, maar bijdragen aan hoe kinderen naar zichzelf en anderen leren kijken. Op de basisschool kun je van grote betekenis zijn. Kinderen onthouden ontzettend veel. Alles wat je zegt, kan invloed hebben op hoe ze zichzelf vormen. Zo kan ik niet alleen op een andere manier een bijdrage leveren aan LHBTIQA+-acceptatie, maar in bredere zin kinderen leren hoe je respectvol met elkaar omgaat.’
Hoe ziet dat er in de praktijk uit?
‘Soms zijn het heel simpele dingen. Als kinderen veel door me heen kletsen, kies ik er soms voor de les even stil te leggen en vraag ik: ‘Ik vind jullie hartstikke aardig, jullie mij ook?’. ‘Zeker wel’, zeggen ze dan – gelukkig. Vervolgens vraag ik waarom ze dan steeds door me heen praten, want dat is eigenlijk best onaardig. Dat werkt verrassend goed, omdat ik een beroep doe op wederzijds respect."
Half mei, vlak nadat je begon in het onderwijs, verscheen het Optimistisch queer handboek voor hardere tijden, dat jij samenstelde. Hoe ontstond dat idee?
‘Het begon met twee teksten. Ik schreef een voorwoord voor Winq nadat Donald Trump begin volgend jaar zijn draconische genderdecreet ondertekende. Daarin uitte ik mijn ernstige zorgen en stelde dat het tijd was voor verzet. Rond diezelfde tijd verscheen er in Het Parool een opiniestuk van mediawetenschapper Linda Duits en theatermaker Barnaby Savage waarin zij de regenbooggemeenschap opriepen de krachten te bundelen en kennis uit eerder gevoerde strijden te verzamelen en daarvan te leren.
Uitgever Edward van de Ven las beide stukken en zei: ‘Hier zit volgens mij een boek in.’ Hij vroeg mij of ik dat wilde samenstellen door de verhalen te bundelen van de vele bijzondere mensen die ik in mijn jaren bij verschillende queer mediatitels heb ontmoet. Dat idee sprak me meteen erg aan.
Ik wilde verhalen verzamelen die hoop geven, bijvoorbeeld van mensen die moeilijke tijden hebben meegemaakt en daar lessen uit hebben gehaald. De acht essays in het boek zijn grofweg in te delen in drie hoofdlijnen: lessen die we kunnen trekken uit het verleden, uit de ellende waar we ons nu in bevinden en door beter na te denken over de toekomst waar we naar streven. Ik heb essayisten gevraagd die hierbij hun expertise combineren met een stuk persoonlijke ervaring, zodat de verhalen voor lezers herkenbaar en invoelbaar worden. Daarnaast bevat het boek twintig bemoedigingen van mensen die onderdeel uitmaken van de regenbooggemeenschap of deze een warm hart toedragen. Zij waren volledig vrij in hun vormkeuze. Ik lichtte helemaal op toen de verhalen begonnen binnen te druppelen. Het was hartverwarmend te merken dat iedereen stond te popelen om bij te dragen aan een oplossing.’
Wat zou voor jou een oplossing zijn?
‘In de eerste plaats dat we elkaar als community niet bevechten om de kleine ruimte die we toebedeeld krijgen, maar ons collectief inzetten om die ruimte te vergroten. De queer gemeenschap barst en bruist immers van overlevingskracht, doorzettingsvermogen en creativiteit. Activist en schrijver Alejandra Ortiz wijst ook op het belang hiervan in haar essay over hoe zij haar gekozen familie vond en gezond houdt. Daarbij merkt ze op dat demonstreren erg belangrijk is, maar dat kleine gebaren soms net zo krachtig zijn. Een maaltijd delen. Een gesprek voeren. Iemand laten merken dat die gezien wordt. Juist zulke kleine momenten geven mensen hun menselijkheid terug."
Hoe denk je dat het onze community over twintig jaar vergaat?
‘Ik hoop dat we over twintig jaar lang en breed uit deze golf zijn. Als ik de toekomst nu al grimmig inzie, dan staan me nog zware jaren te wachten ben ik bang, dus ik blijf optimistisch.’
Wat heb je zelf uit het boek gehaald?
‘Ik ben er rustiger van geworden. Het deed wat met me om te lezen over alle overwinningen die al achter ons liggen en over hoeveel vreugde er altijd is geweest, zelfs in de zwaarste tijden.’
Komt er een vervolg op het boek?
‘Wie weet, al hoop ik dat het dan gaat om een handboek voor hoopvollere tijden.”
*
Klik hier en bestel het Optimistisch queer handboek voor hardere tijd
Reactie plaatsen
Reacties