Waarom willen we zo graag met rust gelaten worden?
Zaterdagochtend. Ik was de avond ervoor vroeg naar bed gegaan, dus was ik veel te vroeg wakker. Niet moe genoeg om weer in slaap te vallen, maar niet gemotiveerd genoeg om al uit bed te komen. Dus deed ik wat miljoenen mensen doen: telefoon erbij en gedachteloos scrollen.
Tussen memes, nieuws en mensen die hun leven etaleren, verscheen een post:
“The older I get, drama is embarrassing, lust is repulsive, instability is scary, noise is draining, talk is cheap, peace is priceless, privacy is powerful.”
Mijn eerste reactie: ja, best relatable.
Ik heb ook minder behoefte aan drama. Privacy waardeer ik meer en rust is kostbaar. Maar ergens bleef die post aan me knagen. Dit klinkt als meer dan ouder worden. Het voelt als een tijdsbeeld.
Ergens tussen de eerste iPhone en nu is ons idee van het goede leven veranderd.
De jaren nul waren luid, opzichtig en schaamteloos. Fergie zong Fergalicious, celebritycultuur draaide op overdaad en de smartphone beloofde méér: meer verbinding, zichtbaarheid en toegang tot elkaar.
Twintig jaar later willen we vooral minder. Minder prikkels. Minder drama. Minder mensen. Minder bereikbaarheid. Protect your peace. Keep your circle small. Telefoon op Do Not Disturb.
Dat is niet alleen volwassen worden. Millennials en oudere Gen Z werden volwassen tijdens woningnood, flexwerk, financiële onzekerheid, klimaatdreiging, corona en politieke onrust. Tegelijk dragen we een apparaat waardoor werk, nieuws, oorlog, datingapps en groepsapps ons ieder moment kunnen bereiken.
Hoe minder controle we over die wereld hebben, hoe sterker we onszelf proberen te controleren. Die controle is meer dan zelfbescherming. Rust, selectiviteit en emotionele beheersing gelden als bewijs dat je gegroeid bent en je leven op orde hebt. “Ik wil met rust gelaten worden” klinkt daardoor niet meer als terugtrekking, maar bijna als succes.
Daar zit iets neoliberaals in. Maatschappelijke problemen worden individuele managementvraagstukken. Overprikkeld? Stel grenzen. Ongelukkig? Work on yourself. Moeilijke relatie? Cut toxic people off.
Ook therapietaal is omgangstaal geworden: boundaries, triggers, attachment styles, red flags. Dat heeft veel gebracht. We herkennen ongezonde patronen sneller. Maar soms verandert menselijke frictie in iets wat uit ons leven verwijderd moet worden. Conflict wordt drama, ongemak bedreigt je peace en een lastig persoon wordt toxic.
Daarom bleef vooral “lust is repulsive” hangen. Wanneer werd verlangen iets om boven te staan?
Er verschijnt bijna een ideaalbeeld van de volwassen mens: stabiel, privé, beheerst, selectief en moeilijk uit balans te brengen. Terwijl een rijk leven regelmatig ontregelt. Verliefd worden destabiliseert. Vriendschappen vragen confrontatie. Ambitie, kunst en engagement zijn zelden rustig.
Zelfs rust heeft een klassekant. Een rustige woning, controle over je werktijden of de mogelijkheid om je terug te trekken zijn niet voor iedereen vanzelfsprekend.
Misschien missen we daarom niet letterlijk 2007. Misschien missen we een tijd waarin uitbundigheid minder voelde als iets waarvan je moest herstellen.
Rust is waardevol. Grenzen zijn noodzakelijk. Maar volwassen worden hoeft niet te betekenen dat onze wereld kleiner, stiller en gecontroleerder wordt.
Soms wil ik mijn peace beschermen.
En soms wil ik gewoon Fergalicious zijn.
*
Reactie plaatsen
Reacties